bijgewerkt tot 1 juli 2010
Farmacotherapeutisch Kompas
codeïne [R05DA04]
Dit middel is nog niet beoordeeld door de CFH.Bronchicum Extra Sterk [Novum Pharma BV]Dit middel is niet opgenomen in het geneesmiddelenvergoedingssysteem.Zelfzorgmiddel ('over the counter').
(als fosfaat)
Stroop 0,39 mg/ml; 100 ml, 200 ml. Bevat tevens per ml: 280 mg honing, 270 mg saccharose en 140 mg glucose.
Codeïne Tabletten [Diverse fabrikanten]
(als hydrochloride of fosfaat)
Tablet 10 mg, 15 mg, 20 mg.
Dit middel is nog niet beoordeeld door de CFH.Melrosum Extra Sterk [Novum Pharma BV]Dit middel is niet opgenomen in het geneesmiddelenvergoedingssysteem.Zelfzorgmiddel ('over the counter').
(als fosfaat)
Stroop 0,39 mg/ml; 100 ml. Bevat tevens per ml: 280 mg honing, 270 mg saccharose en 140 mg glucose.
CFH-Advies
Wanneer men een hoestdempend middel wil toepassen is noscapine de eerste keus; codeïne vormt een goede tweede keus. In verband met het optreden van obstipatie dient codeïne niet langer dan 2–3 dagen te worden toegepast.
Toepassing van codeïne als hoestprikkeldempend middel bij kinderen wordt ontraden.
De codeïnestroop is opnieuw in beoordeling genomen.

Eigenschappen
Opiumalkaloïd met analgetische en hoestprikkeldempende werking. Werking: bij inname op lege maag na 30 min., max. na 1–2 uur. Werkingsduur: ca. 4 uur. Codeïne valt onder de bepalingen van de Opiumwet, maar niet in zijn volle omvang.

Kinetische gegevens
Resorptie: goed. Metabolisering: in de lever tot norcodeïne en tot morfine (10%). Eliminatie: met de urine onveranderd (10%) en als metabolieten. T1/2 = 3–4 uur, bij leverinsufficiëntie langer, bij overdosering 6 uur.

Indicaties
Hoest. Pijn (alleen voor de tabletten).

Contra-indicaties
Astma. Hersentrauma, verhoogde intracraniële druk, convulsieve aandoeningen. Delirium tremens. Hartinsufficiëntie. Terughoudendheid is geboden bij verminderde ademreserve zoals bij emfyseem, kyfoscoliose en bij overmatige slijmvorming in de luchtwegen.

Zwangerschap/Lactatie
Over het gebruik van codeïne tijdens zwangerschap bij de mens en over de effecten in dierstudies bestaan onvoldoende gegevens om de mogelijke schadelijkheid te beoordelen. Codeïne passeert de placenta.
Codeïne en de metaboliet morfine gaan over in de moedermelk. Niet gebruiken tijdens lactatie.

Bijwerkingen
Misselijkheid, braken, obstipatie, hoofdpijn, dorst, duizeligheid, sufheid; bij hoge doses opwinding en angst. Verder: stemmingsveranderingen, zwakheid, hallucinaties, desoriëntatie, visusstoornissen, galwegspasmen, hartkloppingen, orthostatische hypotensie, oligurie, urineretentie. Zelden allergische huidreacties (pruritus). In het bijzonder bij kleine kinderen: convulsies en hypotensie. Ademhalingsdepressie, vooral bij hoge dosering en bij kleine kinderen.

Interacties
Gelijktijdig gebruik van alcohol, andere centraal depressieve stoffen (zoals anaesthetica, antipsychotica, anxiolytica, hypnotica en sedativa) en cimetidine kan de depressieve werking op het centrale zenuwstelsel versterken (verhoogde kans op ademhalingsdepressie, versterkte sedering).

Waarschuwingen en voorzorgen
Bij ernstige lever- en nierfunctiestoornissen, prostaathyperplasie, hypothyroïdie, onbehandeld myxoedeem, shock en bij ouderen moet de dosering worden aangepast. Voorzichtigheid is geboden bij koorts, supraventriculaire tachycardie, colitis ulcerosa, stricturen van de urethra, recente abdominale of renale operatie. Vanwege het optreden van obstipatie wordt aanbevolen gelijktijdig een laxans te gebruiken. Het gebruik kan leiden tot verminderd reactie- en concentratievermogen. Vele dagelijkse bezigheden (bv. autorijden) kunnen daarvan hinder ondervinden. Gewenning en afhankelijkheid kunnen – hoewel zelden – optreden.

Overdosering
Symptomen: ademhalingsdepressie, depressie van het centrale zenuwstelsel (van stupor tot coma), ARDS, spasmen, hypothermie, bradycardie, hypotensie en shock.
Therapie: volwassenen i.v. 0,4 mg naloxon, zo nodig na 2–3 min. herhalen; kinderen 10 microg/kg lichaamsgewicht.

Dosering
Over het optimale doseerschema bestaat geen eenstemmigheid; sommigen prefereren een lage dosis (10–30 mg) frequent toegediend, anderen een hoge dosis (tot 60 mg) minder frequent. Aanbevolen wordt:
Hoest: Volwassenen: 10–20 mg elke 4–6 uur, max. 120 mg per dag of 20 ml stroop max. viermaal per dag. Kinderen: 2–6 jaar: 1 mg/kg lichaamsgewicht per dag in 4–6 doses (elke 6–4 uur) of 5 ml stroop max. viermaal per dag; 6–12 jaar 5–10 mg per keer elke 4–6 uur, max. 60 mg per dag of 10 ml stroop max. viermaal per dag.
Pijn: Volwassenen: 15–60 mg per keer, zo nodig elke 4 uur; veelal 30 mg elke 4 uur. Kinderen: 0,5 mg/kg elke 4–6 uur). Bij doses hoger dan 60 mg neemt het analgetisch effect niet verder toe, wel de kans op bijwerkingen.

verklaring van de symbolen
Aan de aanspraak op dit middel zijn voorwaarden gesteld, zie bijlage 2 horende bij de Regeling zorgverzekering.
Dit middel is niet opgenomen in het geneesmiddelenvergoedingssysteem.
Dit middel is nog niet beoordeeld door de CFH.
Zelfzorgmiddel ('over the counter').
'New chemical entity' - nieuwe chemische stof.