bijgewerkt tot 1 juli 2010
Farmacotherapeutisch Kompas
diclofenac/misoprostol [M01AB55]
Arthrotec [Pfizer bv]
Tablet, omhuld '50'. Bevat per tablet: diclofenac (Na-zout) 50 mg, misoprostol 200 microg.
Tablet, omhuld '75'. Bevat per tablet: diclofenac (Na-zout) 75 mg, misoprostol 200 microg.
CFH-Advies
Arthrotec is een combinatie van diclofenac en misoprostol. Misoprostol kan bij chronische gebruikers van een prostaglandinesynthetaseremmer zoals diclofenac het risico van maag en darmulcera verminderen. Het gebruik van de combinatie dient beperkt te blijven tot patiënten met een duidelijk verhoogd risico van een ulcus gerelateerd aan het gebruik van een prostaglandinesynthetaseremmer (aangetoond ulcus ventriculi of duodeni in de anamnese, ouderen, gelijktijdig gebruik van corticosteroïden). Bij Arthrotec kan door het bestanddeel misoprostol bij hogere doses frequent diarree optreden. Gewezen wordt op de verschillende verhouding van diclofenac en misoprostol in de beide toedieningsvormen. Arthrotec is niet geïndiceerd als pijnstiller bij acute pijn.

Eigenschappen
Diclofenac is een prostaglandinesynthetaseremmer met analgetische, antiflogistische en antipyretische werking. Misoprostol is een synthetisch analogon van prostaglandine E1 met zowel mucosabeschermende als maagzuurremmende werking. Zowel de basale, de nachtelijke en de (bv. door een maaltijd) gestimuleerde maagzuursecretie wordt geremd via een directe werking op de pariëtale cellen en is dosisafhankelijk. Diclofenac zit in een maagsapresistente kern die omhuld wordt door een buitenlaag met misoprostol.

Kinetische gegevens
Diclofenac: Resorptie: snel en volledig na passage door de maag. Tmax = 1–4 uur. Voor de verdere farmacokinetische eigenschappen wordt verwezen naar de preparaatteksten van de afzonderlijke bestanddelen.

Indicaties
Reumatoïde artritis en artrose, indien een combinatie van diclofenac met misoprostol, ter preventie van maagklachten, noodzakelijk is.

Contra-indicaties
Ulcus pepticum en maag-darmbloedingen, zowel actief als in de anamnese. Gastro-intestinale bloeding of perforatie als gevolg van gebruik van prostaglandinesynthetaseremmers. Cerebrovasculaire bloedingen. Colitis ulcerosa. Ernstige nier- en/of leverfunctiestoornissen. Ernstig hartfalen. Optreden van astma-aanval, urticaria, angio-oedeem, neuspoliepen of rinitis na gebruik van acetylsalicylzuur of andere prostaglandinesynthetaseremmers. Overgevoeligheid voor prostaglandinen.

Zwangerschap/Lactatie
Gebruik van dit preparaat tijdens de zwangerschap en bij vrouwen die zwanger willen worden is gecontra-indiceerd, omdat misoprostol uteruscontracties kan veroorzaken die de zwangerschap in gevaar kunnen brengen. Door vrouwen in de vruchtbare leeftijd dient tijdens het gebruik van dit preparaat adequate anticonceptie te worden toegepast. Indien een vrouw zwanger wordt tijdens behandeling, het gebruik onmiddellijk staken.
Ook gebruik tijdens lactatie wordt afgeraden, omdat niet bekend is of diclofenac of de actieve metaboliet misoprostolzuur overgaan in de moedermelk.

Bijwerkingen
Meest frequent maag-darmstoornissen: misselijkheid, braken, diarree, obstipatie, flatulentie, dyspepsie, anorexie, epigastrische pijn, oprispingen; ook bloeding, gastro-intestinale ulcera (met en zonder bloeding of perforatie) en ulceratieve stomatitis kunnen optreden. Verder: gastritis, hoofdpijn, duizeligheid, vermoeidheid, slaperigheid, slapeloosheid, prikkelbaarheid, gevoelstoornissen, depressie, psychotische reacties, visusstoornissen (wazig zien, dubbel zien), oorsuizen, convulsies, hyper- of dysmenorroe, tussentijdse en vaginale bloedingen. Perifere oedemen en huidreacties zoals uitslag, eczeem (exanthema exsudativum multiforme), licht exantheem, vorming van blaasjes, (allergische) purpura, haaruitval en fotosensibilisatie. Stoornissen van het bloedbeeld (daling Hb-gehalte en hematocriet, eosinofilie, leukopenie, trombocytopenie, aplastische anemie, agranulocytose, hemolytische anemie), stijging van ASAT, ALAT, alkalische fosfatase en bloedglucosespiegel. Overgevoeligheidsreacties (bv. bronchospasmen, anafylactische/algemene anafylactoïde reacties), dyspneu, astma, urticaria, pruritus, geelzucht, (fulminante) hepatitis met of zonder geelzucht.. Nierfunctiestoornissen: hematurie, proteïnurie, acute nierinsufficiëntie, interstitiële nefritis, nefrotisch syndroom, papillaire necrose, nierfalen. Zelden: pancreatitis, hypo- of hypertensie, hartfalen, palpitaties, pijn op de borst, aseptische meningitis (met name bij auto-immuunziekten). Zeer zelden: Stevens-Johnson-syndroom en toxische epidermale necrolyse.

Interacties
Bij gelijktijdig gebruik van orale anticoagulantia kan de protrombinetijd zijn verlengd. Gelijktijdig gebruik met andere prostaglandinesynthetaseremmers, SSRI's en corticosteroïden kunnen gastro-intestinale bijwerkingen potentiëren (m.n. ouderen zijn hiervoor gevoelig). Diclofenac kan de plasmaspiegel van lithium en methotrexaat (verhoogde toxiciteit) verhogen. Gelijktijdige behandeling met kaliumsparende diuretica kan leiden tot een verhoogd plasmakaliumgehalte. Prostaglandinesynthetaseremmers kunnen het effect van antihypertensiva waaronder ACE-remmers verminderen. Diclofenac kan de nefrotoxiciteit van ciclosporine doen toenemen. Magnesiumbevattende antacida kunnen bij gelijktijdig gebruik de frequentie van diarree doen toenemen. Theoretisch kunnen prostaglandinesynthetaseremmers de werkzaamheid van mifepriston verminderen; niet toepassen 8–12 dagen na mifepristongebruik.

Waarschuwingen en voorzorgen
Voorzichtigheid is geboden bij een verhoogd risico op gastro-intestinale complicaties; beginnen met de laagst mogelijk dosering en combinatie met beschermende middelen overwegen. Verder is voorzichtigheid geboden bij ouderen, colitis ulcerosa, M Crohn, dyshemopoëse in de anamnese, stollingsstoornissen, ernstige lever- of nierfunctiestoornissen, cerebrovasculaire, coronaire of ernstige perifere vasculaire aandoeningen (incl. hypertensie) en verminderde hartfunctie. Om het optreden van bijwerkingen te beperken zo laag mogelijk doseren en voor een zo kort mogelijke periode. Bij hepatische porfyrie kan diclofenac een aanval van acute porfyrie veroorzaken; de dosering dient bij deze risicogroepen insluipend plaats te vinden. Bij langere therapieduur is het aan te raden regelmatig controles van bloedbeeld, lever- en nierfunctie uit te voeren. Indien een gestoorde leverfunctie blijft bestaan of slechter wordt of als een maag-darmbloeding, ulceratie of cerebrovasculaire bloedingen optreden, de behandeling staken. Bij de eerste tekenen van huiduitslag, mucosale laesies of andere tekenen van overgevoeligheid de behandeling staken, aangezien ernstige en soms fatale huidreacties met prostaglandinesynthetaseremmers zijn gemeld.

Dosering
Volwassenen: 1 tablet '50' twee- à driemaal per dag of 1 tablet '75' tweemaal per dag tijdens de maaltijd innemen.
De tabletten heel doorslikken, niet kauwen of oplossen.

verklaring van de symbolen
Aan de aanspraak op dit middel zijn voorwaarden gesteld, zie bijlage 2 horende bij de Regeling zorgverzekering.
Dit middel is niet opgenomen in het geneesmiddelenvergoedingssysteem.
Dit middel is nog niet beoordeeld door de CFH.
Zelfzorgmiddel ('over the counter').
'New chemical entity' - nieuwe chemische stof.