CFH-Advies
Bij de behandeling van een depressie en obsessief compulsieve stoornis geschiedt de keuze van een antidepressivum op basis van de ernst van de aandoening, comorbiditeit, bijwerkingen, de ervaring en de prijs. De werkzaamheid bij milde tot matige depressie is van alle antidepressiva gelijk. Bij ernstige depressie gaat de voorkeur uit naar de TCA's.
De werkzaamheid bij obsessief compulsieve stoornis is van de SSRI’s (fluvoxamine, paroxetine) en van de serotonerge TCA clomipramine vergelijkbaar. Om een groot risico van terugval te voorkomen is een langdurige behandeling nodig, terwijl dit onvoldoende is onderzocht. Geadviseerd wordt de behandeling te stellen onder de verantwoording van een specialist.
Specifieke serotonineheropnameremmer (SSRI). Het werkingsmechanisme berust waarschijnlijk op specifieke remming van de heropname van serotonine in het neuron. Werking: na 2–4 weken merkbaar.
Kinetische gegevens
Resorptie: volledig. F = 53%. Tmax = 3–8 uur. Vd = 25 l/kg. Metabolisering: in de lever via type 2-reactie, o.a. via CYP2D6 tot inactieve metabolieten. Eliminatie: via de nieren als metaboliet, 4% onveranderd. T1/2 = 13–15 uur na enkelvoudige en 17–22 uur na meervoudige toediening.
Depressies, vooral die met vitale kenmerken. Obsessieve compulsieve stoornis (OCS).
Teratogenese:Tijdens een beperkt aantal zwangerschappen bij de mens zijn geen schadelijke effecten gebleken. Er zijn tot dusver geen aanwijzingen voor schadelijkheid bij dieren. Farmacologische effecten: Bij gebruik aan het eind van de zwangerschap zijn onttrekkingsverschijnselen bij de pasgeborene waargenomen.
Overgang in de moedermelk: In geringe hoeveelheden. Advies: Gebruik ontraden.
Meest frequent misselijkheid (evt. met braken wat meestal na 2 weken minder wordt). Vaak (1-10%) slaperigheid, obstipatie, diarree, buikpijn, nervositeit, asthenie, droge mond, dyspepsie, anorexie, agitatie, angst, duizeligheid, zweten, slapeloosheid, tremor, asthenie, hoofdpijn, malaise, palpitaties/tachycardie. Soms (0,1-1%): lichte orthostatische hypotensie, artralgie, myalgie, extrapiramidale symptomen, hallucinaties, verwardheid, vertraagde ejaculatie, 'rash', pruritus, angio-oedeem. Zelden (< 0,1%): convulsies, manie, fotosensibilisatie, gestoorde leverfunctie, galactorroe, psychomotore rusteloosheid/acathisie. Verder zijn gemeld gewichtstoe- en afname en zelden serotoninesyndroom, maligne antipsychotica-syndroomachtige klachten, hyponatriëmie, SIADH, hemorragie en zeer zelden paresthesie, anorgasmie, en smaakverstoring. Tijdens behandeling of vlak na stoppen zijn suïcidaal gedrag of suïcidale gedachten gemeld. Na stoppen van de behandeling kunnen onttrekkingsverschijnselen optreden.
Fluvoxamine is een sterke remmer van CYP1A2 en in geringere mate van CYP2C en CYP3A4. De plasmaconcentratie van geneesmiddelen die door voornamelijk door CYP1A2 worden omgezet zoals TCA's (clomipramine, imipramine, amitriptyline), antipsychotica (clozapine, olanzapine), propranolol, middelen met een smalle therapeutische breedte (tacrine, theofylline, methadon, mexiletine, orale anticoagulantia (warfarine) en ropinirol kunnen worden verhoogd, waardoor bij starten met fluvoxamine een dosisverlaging van deze middelen moet worden overwogen. Het kan de plasmaspiegel van cafeïne verhogen. Bij geneesmiddelen die voornamelijk door CYP2C worden omgezet met een smalle therapeutische breedte zoals fenytoïne is bewaking aangewezen. De plasmaconcentratie van geneesmiddelen die door voornamelijk door CYP3A4 worden omgezet zoals sommige benzodiazepinen (midazolam, alprazolam en diazepam), carbamazepine, ciclosporine kinidine, kunnen worden verhoogd. Daarom niet gelijktijdig gebruiken met astemizol vanwege het risico van 'torsade de pointes' en niet met clozapine of theofylline vanwege de grootte van de verhoging van plasmaconcentratie. Gelijktijdig gebruik – en gebruik binnen een dag (moclobemide), twee weken (irreversibele MAO-remmers) na behandeling – met MAO-remmers moet worden vermeden om het risico van het 'serotoninesyndroom' met ernstige verschijnselen als agitatie, hyperthermie, tremor, convulsies en delirium te vermijden. Niet binnen een week na staken van fluvoxamine starten met een MAO-remmer. Gelijktijdig gebruik van 5-HT-agonisten zoals sumatriptan en preparaten die hypericum/sint-janskruid bevatten, vermijden, omdat de serotonerge werking mogelijk wordt versterkt door SSRI's. Gelijktijdig gebruik van SSRI's met lithium of tryptofaan kan leiden tot een hogere incidentie van bijwerkingen. In hogere doses kan de werking van alcohol worden versterkt. Bij gebruik van middelen die de bloedstolling verminderen, dient men rekening te houden met een mogelijk verlengde bloedingstijd door SSRI's.
Waarschuwingen en voorzorgen
Symptomen: In enkele gevallen zijn cardiale symptomen (bradycardie, tachycardie, hypotensie), leverfunctiestoornissen, convulsies en coma waargenomen.
Depressie: volwassenen: begindosering 50–100 mg 1×/dag, bij voorkeur 's avonds , indien nodig geleidelijk verhogen tot 300 mg per dag. De aanbevolen dosering is gewoonlijk 100 mg per dag. Bij een dagdosis van > 150 mg wordt deze in 2–3 giften over de dag verdeeld. Bij een goede respons de behandeling voortzetten totdat de patiënt minstens 6 maanden symptoomvrij is.
Obsessieve compulsieve stoornis: Volwassenen: begindosering 50 mg per dag, na 3–4 dagen geleidelijk verhogen tot effectieve dosering ; max. 300 mg per dag. Doseringen tot 150 mg kunnen als eenmaaldaagse gift bij voorkeur 's avonds gegeven worden. Indien de symptomen na 10 weken niet zijn verbeterd, de behandeling heroverwegen. Kinderen > 8 j. en adolescenten: begindosering 25 mg per dag, elke 4–7 dagen met 25 mg verhogen tot werkzame dosering; maximaal 200 mg per dag. Een dagdosis van > 50 mg over 2 giften verdelen.
Ouderen: dosering voorzichtig aanpassen. Bij lever- of nieraandoeningen: beginnen met een lagere dosering onder zorgvuldige begeleiding. De tabletten heel doorslikken met een ruime hoeveelheid water.
|
