CFH-Advies
Bij de behandeling van condylomata acuminata gaat de voorkeur vooralsnog uit naar podofyllotoxine. De Commissie zou de toepassing van imiquimod willen beperken tot die gevallen waarin podofyllotoxine niet werkzaam is gebleken en bij een gebleken overgevoeligheid voor podofyllotoxine.
Bij superficieel basaalcelcarcinoom is chirurgische excisie de standaardtherapie. De recidiefkans is na behandeling met imiquimod groter dan na chirurgische excisie. Langetermijngegevens ontbreken nog voor de toepassing van imiquimod. Uitsluitend als chirurgische excisie stuit op praktische bezwaren, in geval van multiple sBCC's, is imiquimod één van de alternatieven. Imiquimod dient niet te worden toegepast bij behandeling van basaalcelcarcinomen binnen één centimeter van de oogleden, neus, lippen of haarlijn.
De commissie heeft imiquimod bij de indicatie actinische keratose nog niet beoordeeld.
Imiquimod is een immuunmodulerende stof. Hoewel het in-vitro geen directe antivirale werking heeft, vertoont het in-vivo wel antivirale en antitumoreffecten. Imiquimod stimuleert de productie van verschillende cytokinen (met name interferon-α maar ook interleukine 1, 6, 8 en TNF-α) en het vergroot de celgemedieerde cytolytische antivirale activiteit.
Kinetische gegevens
Resorptie: < 0,9%. Eliminatie: onveranderd en snel met de urine (ca. 75%) en de feces (ca. 25%).
Lokale behandeling van uitwendige genitale en peri-anale wratten (condyloma acuminata) en van kleine superficiële basaalcelcarcinomen (sBCC's) bij volwassenen. Behandeling van klinisch typische niet-hyperkeratotische, niet-hypertrofe actinische keratose op het gelaat en de hoofdhuid bij immunocompetente volwassenen, wanneer de grootte van de laesies en hun aantal de werkzaamheid en/of aanvaardbaarheid van cryotherapie beperken en andere lokale behandelingsmogelijkheden gecontra-indiceerd of minder geschikt zijn.
Teratogenese: Bij de mens, onvoldoende gegevens. Bij dieren geen aanwijzingen voor schadelijkheid. Advies: Gebruik ontraden.
Overgang in de moedermelk: Onbekend. Advies: Vanwege het ontbreken van klinische gegevens wordt het gebruik ontraden.
Afhankelijk van het behandelschema kunnen sommige bijwerkingen frequenter of minder frequent optreden. Zeer vaak (> 10%): jeuk en pijn op de plaats van aanbrengen en reacties op de plaats van aanbrengen (waaronder bloeding, uitslag, erytheem, afscheiding, branderigheid, irritatie, zwelling, ontsteking, papels, vesiculae, paresthesie, schilfering, ulcus, korstvorming, litteken). Vaak (1-10%): hoofdpijn, misselijkheid, myalgie, vermoeidheid en infecties (virale of bacteriële infectie of mycose). Soms (0,1-1%): huiduitslag, eczeem, jeuk, folliculitis, urticaria, toegenomen transpiratie. Griepachtige verschijnselen, malaise, koorts, asthenie, rigor, lymfadenopathie. Maag-darmstoornissen, anorexie. Slaperigheid of slapeloosheid, duizeligheid, migraine, depressie. Tinnitus, blozen, rinitis, faryngitis, artralgie en (rug)pijn. Lokale, hevige ontstekingsreacties (met algemene malaise, koorts, misselijkheid en spierpijn) zijn gemeld na slechts enkele malen toedienen. Alopecia kan optreden. Gemeld zijn verder: hypo- of hyperpigmentatie, ernstige huidreacties (erythema multiforme, stevens-johnsonsyndroom en cutane lupus erythematosus)., Stijging van leverenzymwaarden en daling van hematologische parameters zoals hemoglobine, aantal witte bloedcellen en bloedplaatjes.
Bij genitale wratten: soms (0,1-1%): dysurie, genitale pijn, erectiele disfunctie, dyspareunie, aandoeningen van penis, vulva of rectum.
Bij sBCC: Soms (0,1-1%): droge mond, lethargie en prikkelbaarheid.
Bij actinische keratose: Soms (0,1-1%): oppervlakkig oedeem, conjunctivale irritatie, keelpijn.
Waarschuwingen en voorzorgen
Genitale wratten: voorzichtigheid is geboden bij behandelen van niet-besneden mannelijke patiënten met wratten rond of onder de voorhuid. Bij achterwege blijven van de voorhuidhygiëne kan ernstige phimosis en strictuurvorming optreden. Bij de eerste tekenen van een strictuur de behandeling onmiddellijk staken. Imiquimod niet toepassen bij inwendige genitale wratten (urethrale, intravaginale, cervicale, rectale of intra-anale wratten). Imiquimod van de huid verwijderen voordat seksueel contact plaatsvindt. Imiquimod-crème kan de sterkte van condooms en pessaria verminderen. Bij hiv-positieve patiënten is imiquimod minder effectief.
sBCC: niet toepassen bij sBCC's binnen één centimeter van de oogleden, neus, lippen of haarlijn. Er is geen ervaring met behandeling bij een recidief sBCC. Grote BCC's (> 7,25 cm²) reageren waarschijnlijk minder op de behandeling. Bij ernstige lokale huidreacties de behandeling enkele dagen staken en hervatten na vermindering van de huidreactie. Het resultaat van de behandeling is te beoordelen na regeneratie van de behandelde huid, circa 12 weken na afloop van de behandeling. Overweeg andere behandelwijzen voor sBCC, wegens het ontbreken van langetermijn-'clearance rates' van meer dan een jaar.
Actinische keratose: imiquimod is niet onderzocht bij laesies op de oogleden, oren, het lippenrood of aan de binnenzijde van de neusvleugels. Niet toepassen op andere lokaties dan het gelaat en de hoofdhuid. Het behandelde huidoppervlak niet aan zonlicht blootstellen.
Genitale wratten: Volwassenen: Een dun laagje crème 3×/w. kort voor het slapen gaan uitsluitend op de wrat aanbrengen. De crème 6–10 uur op de huid laten zitten, daarna verwijderen met water en (milde) zeep. De behandeling voortzetten totdat de wratten niet meer zichtbaar zijn, maximaal 16 weken. Niet-besneden mannen met wratten onder de voorhuid moeten de voorhuid dagelijks terugtrekken en dit huidgebied wassen.
sBCC: Volwassenen: Een dun laagje crème 5×/w. kort voor het slapen gaan aanbrengen op het te behandelen gebied, inclusief één centimeter huid rondom de tumor, gedurende 6 weken. De crème circa 8 uur op de huid laten zitten, daarna verwijderen met water en (milde) zeep.
Actinische keratose: Volwassenen: Voldoende crème (maximaal 1 sachet) 3×/w. kort voor het slapen gaan aanbrengen gedurende 4 weken. De crème op de hele behandelplek inwrijven totdat de crème is ingetrokken, circa 8 uur laten zitten, daarna verwijderen met water en (milde) zeep. Het resultaat van de behandeling na een behandelvrije periode van 4 weken beoordelen. Bij nog aanwezige laesies de behandeling daarna gedurende 4 weken voortzetten. De maximale behandelduur is in totaal 8 weken. Vóór en na het aanbrengen van de crème de handen goed wassen. Een vergeten dosis zo spoedig mogelijk aanbrengen en doorgaan met het behandelschema. De crème niet vaker dan 1×/dag aanbrengen. Geopende sachets niet opnieuw gebruiken. Eén sachet is voldoende voor de behandeling van 20 cm².
|
