CFH-Advies
Bij de behandeling van incidentele bronchospasmen gaat de voorkeur uit naar inhalatie met een β2-sympathicomimeticum (bv. salbutamol). Slechts indien inhalatie niet mogelijk is komt orale toediening in aanmerking.
β-Sympathicomimeticum met selectieve werking op de β2-adrenerge receptoren. Werking: binnen 30 min., maximaal na 2–3 uur. Werkingsduur: 5–7 uur.
Kinetische gegevens Resorptie: goed. Sterk first-pass-effect (vnl. in de darmwand). Eliminatie: vnl. via de nieren. T1/2 = ca. 4 uur.
Bronchospasmen bij astma, chronische bronchitis en emfyseem indien inhalatie niet mogelijk is.
Over het oraal gebruik van salbutamol tijdens zwangerschap bij de mens bestaan onvoldoende gegevens om de mogelijke schadelijkheid te beoordelen.
Salbutamol gaat over in de moedermelk.
Tremor van handen en vingers, perifere vaatverwijding, compensatoire stijging van de hartfrequentie, tachycardie, nervositeit, hartkloppingen, hoest. Zelden hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid, zweten, verhoogde of verlaagde bloeddruk, spierkrampen, slapeloosheid, zwakte, paradoxale bronchospasmen, overgevoeligheidsreacties (angio-oedeem, urticaria), en vooral bij kinderen hyperactiviteit en hallucinaties. Myocardischemie kan optreden.
β-Blokkers, in het bijzonder niet-selectieve, antagoneren de werking van salbutamol. Bij gelijktijdig gebruik van corticosteroïden is er een grotere kans op hyperglykemie. Hypokaliëmie kan eerder optreden bij hypoxie en bij gelijktijdig gebruik van diuretica, corticosteroïden of theofylline. Een additief effect kan optreden in combinatie met andere sympathicomimetica.
Waarschuwingen en voorzorgen
Voorzichtigheid is geboden bij cardiovasculaire aandoeningen zoals ernstig hartfalen, aritmieën, ischemisch hartlijden; patiënten moeten gewaarschuwd worden bij dyspneu of pijn op de borst de arts te waarschuwen. Verder is voorzichtigheid geboden bij gebruik van hoge doses bij hypertensie, myocardinsufficiëntie en hyperthyroïdie. Bij diabetes mellitus wordt aangeraden bij het begin van de behandeling met β2-sympathicomimetica extra bloedglucosecontroles uit te voeren. Aan de patiënt dient duidelijk te worden gemaakt dat zij een toenemende behoefte aan β2-sympathicomimetica moeten melden aan de arts.
Symptomen: Cardiovasculaire symptomen: vasodilatatie, warm rood gezicht, tachycardie, palpitaties, hypotensie, beklemd gevoel op de borst, aritmieën (vooral bij hypokaliëmie). Centrale symptomen: hoofdpijn, tremoren, spierkrampen, agitatie, hallucinaties, angst, slapeloosheid, transpiratie, misselijkheid en braken.
Therapie: Hypotensie en aritmieën kunnen worden bestreden met een – bij voorkeur cardioselectieve – β-blokker, waarbij voorzichtigheid is geboden bij bronchospasmen in de anamnese.
Volwassenen: 'zo nodig' 4 mg een- tot viermaal per dag; bij ouderen of bij extreme gevoeligheid voor β-sympathicomimetica bij voorkeur beginnen met 2 mg, max. viermaal per dag. Bij kinderen worden de volgende doses 'zo nodig' een- tot viermaal per dag gegeven: 2–6 jaar: 1–2 mg; 6–12 jaar: 2 mg; 12 jaar en ouder: 2–4 mg.
|